Scrum in H4 (gastblogs G. Gierman)

Autonomie b

Gerrit Gierman is docent scheikunde aan het Arentheem College Arnhem locatie Thomas a Kempis

Blog 1 oktober 2016

De tafels in het lokaal staan weer in groepjes bij elkaar en de leerlingen komen binnen. Ze gaan in teams op een plaats zitten. Ik deel de enveloppen uit en leg uit wat een stand-up is. Voor in het lokaal ligt schilderstape, maar ook een doosje punaises en enkele bordmagneten. Na enige tijd hangen de posters en staan de teams erbij. In de klas zonder huiswerk bespreken de leerlingen wat ze gaan doen (par. 2.1 leren) en hangt de post-it in de kolom busy. In de andere groep bespreken de teams hoe het huiswerk gegaan is en wat ze nu gaan doen (opgaven maken). Ik vraag de scrummasters het stand-up formulier in te vullen. Ik vergeet echter deze in de loop van uur te controleren. Dat moet ik wel doen!

Als een team klaar is met het leerwerk schuif ik aan en ga vragen stellen (controle). Dan blijkt dat de leerlingen wel erg snel denken dat ze het kennen. Om het maakwerk na te kijken zijn antwoordboekjes beschikbaar. Ik besluit om in de tweede helft van de les nog 10 minuten voor de klas te gaan staan om de leerstof samen te vatten. Ik vertel de leerlingen hoe laat ik dat ga doen. Tijdens de uitleg krijg ik veel aandacht van de leerlingen. Ze zijn al bezig geweest met de stof en wat ik vertel komt nu beter binnen. Ik denk dat het, zeker in H4, goed is als ik elke les even een korte samenvatting/uitleg geef (10 minuten). Maar dan wel nadat ze zelf met de stof bezig zijn geweest.

Vijf minuten voor het einde vraag ik de teams zichzelf huiswerk op te geven en de bijbehorende post-it in 'To do' te plakken. Er hangen ook al post-its in de kolom 'Done'. Als alles weer op zijn plaats hangt vouwt de scrummaster de poster op, doet hem in de enveloppe en ik bewaar de ze voor de volgende les. FOUTJE: In de volgende les moet ik de toets bespreken. Dat kost een halve les en ik ben vergeten deze activiteit in de backlog op te nemen. Niet handig. Wordt vervolgd...

Blog 2 november 2016

Ook in de week met lessen van 40 minuten zijn we in H4 doorgegaan met de scrummen. Het afsluiten van sprint 2 en het beginnen aan sprint 3 (de laatste) is aan de orde. Bij het afsluiten hoort de formatieve toets. Met elke klas heb ik besproken waarom formatief toetsen zinvol kan zijn en wat je als team en leerling met het resultaten kan doen. In de ene klas levert iedereen in, maar in de andere groep moet ik behoorlijk druk zetten op het inleveren. Voor de leerlingen die de formatieve toets inleveren is er een antwoordmodel beschikbaar. Ik kijk na, maar de leerlingen of teams kunnen dat dus zelf ook doen. Soms is het wel schrikken als je de antwoorden leest. Maar ook nu hou ik mij voor... stel je voor dat ik en de leerlingen deze fouten niet zou zien. Ik zet voor de leerlingen de belangrijkste zaken op een rijtje en daarbij de meeste gemaakte fouten in de toets mee. Dat moet het dan maar zijn wat sprint 2 betreft.

Vrijdag, de laatste les van de week, gaan de teams bij elkaar zitten. Maar ze krijgen van mij niet het scrumbord, geen stand-up dus. In plaats daarvan geef ik ze het logboek waarin de formulieren zitten voor de review en de retro. Dus wat hebben we geleerd, hoe hebben we samengewerkt, wat ging goed, wat moet beter en wat is het actiepunt voor de volgende sprint. De vorige keer deden de teams dit erg snel, eigenlijk kwam er niets uit. Dus wederom bespreek ik het nut van deze ceremonie. Elke scrummaster pakt een pen en neemt het formulier in het logboek voor zich. De scrummaster vraagt de teamleden wat er goed of niet goed gegaan is. Ik hou de tijd in de gaten en zorg dat elke vraag beantwoord wordt. Zo leid ik de teams door de ceremonie. Het actiepunt van de review (wat hebben we geleerd) schrijft de scrummaster op een rode post-it. Dit wordt de definition of done bij sprint 3. Het actiepunt van de retro (hoe hebben we geleerd) schrijven we op een groene post it. Dit zal de definition of fun worden bij sprint 3. Het geheel duurt ongeveer 15 minuten en daarna neem ik de logboeken in.

De rest van het uur gebruik ik om sprint 3 in te leiden. Deze zal hooguit uit 4 lessen bestaan. Ik voel dat het voor de leerlingen een lange lessenreeks is geworden. Na volgende week gaan we weer een hoofdstuk niet scrummen. Als ik later op de dag de logboeken doorlees zie ik nu duidelijke meer aandachtspunten vermeld staan. Beter huiswerk maken, hulp vragen bij leraar, meer concentreren. Het gaat langzaam, ik moet veel sturen, maar elke week maken we toch wel weer een stapje in de goede richting. Wordt vervolgd…

Blog 3 december 2016

We sluiten de reeks scrumlessen in H4 af met een sprint van 4 lessen. De kleine post-its zorgen voor wat nettere scrumborden en ook de work-up chart is in de ogen van de leerlingen een verbetering. De theorie is niet zo lastig, de leerlingen hebben maar weinig extra uitleg nodig. Toch zorg ik er wel voor dat er elke les een moment is waarop de leerlingen naar mij moeten luisteren. Een vol uur zelf aan de gang blijven is lastig voor de H4 leerlingen. Het lukt nu wel om elke les aan te schuiven bij een team om te vragen waar ze mee bezig zijn en wat ze van mij nodig hebben. Pas nadat ik bij elk team ben geweest volgt een uitleg. In één klas zitten een paar leerlingen die om extra hulp vragen. Terwijl de rest doorwerkt kan ik deze leerlingen even apart nemen en hun vragen beantwoorden. Toch nog differentiatie dus! Aan het slot komt er een formatieve toets die de leerlingen in de les maken. Ik kan ze gelijk feedback geven. Bij het scrummen hoort een pre-test en een post-test die de leerlingen digitaal invullen. In het begin (6 oktober) hebben 30 leerlingen deze test gedaan. Hopelijk vullen ze ook de post-test in.

Al met al zijn we dus 2 maanden bezig geweest met het scrummen in H4. Het was ook voor mij een leerzaam proces. Scrummen in H4 is wel een ander verhaal dan in V5 en H5 waar ik vorig jaar ervaring opdeed. De leerlingen in H4 hebben moeite met het zich houden aan de ceremonies. Ik kwam daar te laat achter. Ze moeten goed snappen waar die voor zijn en ik moet strakker toezien op het naleven ervan. Er zijn ook leerlingen van wie ik geen formatieve toetsen heb gezien. Dat had eigenlijk niet mogen gebeuren. Een heel uur zelf werken is te lang, dat moet ik onderbreken met iets klassikaals. De scrummaster had ik beter kunnen ondersteunen. Nu was hun rol soms te onduidelijk. Ik heb ook mooie dingen gezien, teams die goed samenwerkten, die op schema lagen die het scrumborg goed bijhielden. Er waren leerlingen die mij elke vragen stelden of elkaar uitleg gaven. Ik heb ook duidelijke gezien welke leerlingen wel werken en welke niet. In één van de groepen zitten veel leerlingen die het schooljaar slecht begonnen zijn. Ik heb niet de illusie dat ze in een niet scrum les wel zouden werken. Er zijn nu eenmaal leerlingen voor wie op dit moment nog niets goed werkt. Hopelijk lukt het hen in de loop van het jaar beter.

Na de kerstvakantie komt er in V6 een lessenreeks met scrum. De voorbereiding hierop ben ik al begonnen (samen met een collega uit Amersfoort). In Havo4 wil ik het dit jaar nog een keer doen, maar dan later in het schooljaar.

EINDE

tekst Gerrit Gierman, cartoon Loko cartoons