Scrum (gastblog Jasmijn & moeder)

PWS Scrumbord Jasmijn en Eveline

 Jasmijn Kwakkelaar was leerling van het Baudartius College Zutphen. Ze haalde naast haar havodiploma ook een Scrum@school certificaat. Petra van den Berg is de moeder van Jasmijn.

HAVO 4 - kennismaking met Scrumatschool
Ik heb Alexander Muntjewerf als economiedocent gekregen toen ik naar havo 4 ging. Hij gaf anders les dan zijn collega’s. Hij gaf les met behulp van Scrumatschool. In het begin snapte ik er weinig van, maar gaande weg zag ik steeds meer de voordelen. De Economieles was niet meer alleen uit het boek. Het ging over elkaar de stof uitleggen, samenwerken, leren plannen en meer bereiken in korte tijd etc. We moesten de stof zelf inplannen op het tempo en hoeveelheid dat we zelf fijn vonden. Dit vroeg veel zelfkennis. Je kon kiezen om alle opdrachten te maken of alleen een deel ervan, bijvoorbeeld de (on)even. Je bestudeerde de stof thuis voor de les, je begon met een stand-up, in de les werd het verder toegelicht en kon je vragen stellen en zelfstandig werken.

Motivatie van binnenuit, tijdwinst en verdieping
Door deze manier van werken / leren kreeg je de stof op een andere wijze uitgelegd door je teamgenoten en werd het een ontspannen les. Ik deed natuurlijk wat er moest worden gedaan, maar het voelde niet als moeten met tegenzin. Ik werd van binnenuit gemotiveerd in plaats van dat het opgelegd werd. Door het scrummen hadden we voor de tentamens meer tijd over. Deze tijd konden we gebruiken voor een actualiteit, verdiepingsstof of extra toelichting. Ik vind dat de lessen hierdoor veel meer inhoud kregen.

HAVO 5 – examenstof en PWS
Omdat een groot deel van de klas dat jaar ervoor had gescrumd, konden we snel aan de slag met de examenstof. We konden ons, naar mijn gevoel, beter voorbereiden op de schoolexamens en het centraal examen, omdat we tijd overhadden om meer oefenexamens te maken. Dit gaf ons meer zekerheid over de examens.

Profielwerkstuk met superresultaat
Eveline Renssen en ik hebben onszelf voor het profielwerkstuk de vraag gesteld in hoeverre er miscommunicatie ontstaat door het gebruik van emoticons op Whatsapp. Ik had thuis nog een scrumbord. Wij hebben de kennis die wij in de economielessen met Scrumatschool hebben opgedaan, toegepast. Op het moment dat we de conceptversie terug kregen, wilden we extra inhoud geven aan ons werk. We hebben bekeken wat we nog moesten doen, wat voldoende was en wat nog verdieping vroeg en welke beoordeling we dan zouden krijgen. We hebben onze werkzaamheden voor de uitwerking van de diepgang gepland met het scrumbord.

Doordat wij dit overzichtelijk hadden gepland, konden we tussendoor reviewen aan elkaar en makkelijk de deadline halen. Wij hadden door deze planning zelfs tijd om ‘s avonds naar een feest te gaan. De volgende dag hoorden wij van leerlingen dat zij in tijdsnood waren gekomen waar wij geen last van hadden gehad. Door ons profielwerkstuk te scrummen hebben wij niet alleen in minder tijd meer kunnen doen maar hebben we ook kunnen laten zien wat we hadden geleerd met Scrum en je het niet alleen op de economielessen kon toepassen. Voor ons profielwerkstuk hebben wij de 3e prijs gewonnen en een 9 gekregen waar we erg trots op zijn.

TOEKOMST - duidelijkheid en meerwaarde
Ik ga zeker door met scrummen. Ik wil graag een opleiding doen op gebied van management. Ik zie nu dat het in management belangrijk is om goed overzicht te houden, duidelijkheid te bieden voor de mensen om je heen en jezelf, strakke deadline aanhouden en regelmatig reviewen.
Voor vervolgopleidingen is het een voorwaarde om te kunnen scrummen. Omdat ik hiermee al veel ervaring heb opgedaan, heb ik een voorsprong en kan ik mijn dyslexie compenseren.

Manier van werken om door te geven
Ik ben erg dankbaar dat ik heb mogen kennismaken met Scrum. Het bedrijfsleven, school en je dagelijks leven: overal kun je Scrum op toepassen. Ik zou dit ook graag willen doorgeven aan mijn omgeving.

MOEDER - Scrum aan keukentafel en in expertgroep
Het scrummen met hun Profielwerkstuk hebben wij als ouders zeker meegemaakt. In onze keuken hing het Scrumbord - en wij konden hun voortgang op die manier ook heel goed volgen. Het was schitterend om te horen en te zien hoe zij hun reviews aan elkaar deden en zo de planning en werkinhoud bijstelden. Dit allemaal in onze keuken en onze keukentafel... Daar kunnen veel van mijn collega's nog wat van leren (en ikzelf misschien ook wel)!

Ik denk erover om Jasmijn te vragen om iets over het scrummen te vertellen aan mijn expertgroep die zich bezighoudt met ondermijning (georganiseerde criminaliteit). Ik vermoed dat de methode zich supergoed leent voor improvisatieprocessen. Mijn expertgroep heeft namelijk wel een gedeelde ambitie, maar het eindpunt zal tijdens het proces vorm krijgen. Ik zie daarin een meerwaarde van Scrum. Ik zie Jasmijn mijn expertgroep wel op weg helpen met het scrummen.

Scrum in H4 (gastblogs G. Gierman)

Autonomie b

Gerrit Gierman is docent scheikunde aan het Arentheem College Arnhem locatie Thomas a Kempis

Blog 1 oktober 2016

De tafels in het lokaal staan weer in groepjes bij elkaar en de leerlingen komen binnen. Ze gaan in teams op een plaats zitten. Ik deel de enveloppen uit en leg uit wat een stand-up is. Voor in het lokaal ligt schilderstape, maar ook een doosje punaises en enkele bordmagneten. Na enige tijd hangen de posters en staan de teams erbij. In de klas zonder huiswerk bespreken de leerlingen wat ze gaan doen (par. 2.1 leren) en hangt de post-it in de kolom busy. In de andere groep bespreken de teams hoe het huiswerk gegaan is en wat ze nu gaan doen (opgaven maken). Ik vraag de scrummasters het stand-up formulier in te vullen. Ik vergeet echter deze in de loop van uur te controleren. Dat moet ik wel doen!

Als een team klaar is met het leerwerk schuif ik aan en ga vragen stellen (controle). Dan blijkt dat de leerlingen wel erg snel denken dat ze het kennen. Om het maakwerk na te kijken zijn antwoordboekjes beschikbaar. Ik besluit om in de tweede helft van de les nog 10 minuten voor de klas te gaan staan om de leerstof samen te vatten. Ik vertel de leerlingen hoe laat ik dat ga doen. Tijdens de uitleg krijg ik veel aandacht van de leerlingen. Ze zijn al bezig geweest met de stof en wat ik vertel komt nu beter binnen. Ik denk dat het, zeker in H4, goed is als ik elke les even een korte samenvatting/uitleg geef (10 minuten). Maar dan wel nadat ze zelf met de stof bezig zijn geweest.

Vijf minuten voor het einde vraag ik de teams zichzelf huiswerk op te geven en de bijbehorende post-it in 'To do' te plakken. Er hangen ook al post-its in de kolom 'Done'. Als alles weer op zijn plaats hangt vouwt de scrummaster de poster op, doet hem in de enveloppe en ik bewaar de ze voor de volgende les. FOUTJE: In de volgende les moet ik de toets bespreken. Dat kost een halve les en ik ben vergeten deze activiteit in de backlog op te nemen. Niet handig. Wordt vervolgd...

Blog 2 november 2016

Ook in de week met lessen van 40 minuten zijn we in H4 doorgegaan met de scrummen. Het afsluiten van sprint 2 en het beginnen aan sprint 3 (de laatste) is aan de orde. Bij het afsluiten hoort de formatieve toets. Met elke klas heb ik besproken waarom formatief toetsen zinvol kan zijn en wat je als team en leerling met het resultaten kan doen. In de ene klas levert iedereen in, maar in de andere groep moet ik behoorlijk druk zetten op het inleveren. Voor de leerlingen die de formatieve toets inleveren is er een antwoordmodel beschikbaar. Ik kijk na, maar de leerlingen of teams kunnen dat dus zelf ook doen. Soms is het wel schrikken als je de antwoorden leest. Maar ook nu hou ik mij voor... stel je voor dat ik en de leerlingen deze fouten niet zou zien. Ik zet voor de leerlingen de belangrijkste zaken op een rijtje en daarbij de meeste gemaakte fouten in de toets mee. Dat moet het dan maar zijn wat sprint 2 betreft.

Vrijdag, de laatste les van de week, gaan de teams bij elkaar zitten. Maar ze krijgen van mij niet het scrumbord, geen stand-up dus. In plaats daarvan geef ik ze het logboek waarin de formulieren zitten voor de review en de retro. Dus wat hebben we geleerd, hoe hebben we samengewerkt, wat ging goed, wat moet beter en wat is het actiepunt voor de volgende sprint. De vorige keer deden de teams dit erg snel, eigenlijk kwam er niets uit. Dus wederom bespreek ik het nut van deze ceremonie. Elke scrummaster pakt een pen en neemt het formulier in het logboek voor zich. De scrummaster vraagt de teamleden wat er goed of niet goed gegaan is. Ik hou de tijd in de gaten en zorg dat elke vraag beantwoord wordt. Zo leid ik de teams door de ceremonie. Het actiepunt van de review (wat hebben we geleerd) schrijft de scrummaster op een rode post-it. Dit wordt de definition of done bij sprint 3. Het actiepunt van de retro (hoe hebben we geleerd) schrijven we op een groene post it. Dit zal de definition of fun worden bij sprint 3. Het geheel duurt ongeveer 15 minuten en daarna neem ik de logboeken in.

De rest van het uur gebruik ik om sprint 3 in te leiden. Deze zal hooguit uit 4 lessen bestaan. Ik voel dat het voor de leerlingen een lange lessenreeks is geworden. Na volgende week gaan we weer een hoofdstuk niet scrummen. Als ik later op de dag de logboeken doorlees zie ik nu duidelijke meer aandachtspunten vermeld staan. Beter huiswerk maken, hulp vragen bij leraar, meer concentreren. Het gaat langzaam, ik moet veel sturen, maar elke week maken we toch wel weer een stapje in de goede richting. Wordt vervolgd…

Blog 3 december 2016

We sluiten de reeks scrumlessen in H4 af met een sprint van 4 lessen. De kleine post-its zorgen voor wat nettere scrumborden en ook de work-up chart is in de ogen van de leerlingen een verbetering. De theorie is niet zo lastig, de leerlingen hebben maar weinig extra uitleg nodig. Toch zorg ik er wel voor dat er elke les een moment is waarop de leerlingen naar mij moeten luisteren. Een vol uur zelf aan de gang blijven is lastig voor de H4 leerlingen. Het lukt nu wel om elke les aan te schuiven bij een team om te vragen waar ze mee bezig zijn en wat ze van mij nodig hebben. Pas nadat ik bij elk team ben geweest volgt een uitleg. In één klas zitten een paar leerlingen die om extra hulp vragen. Terwijl de rest doorwerkt kan ik deze leerlingen even apart nemen en hun vragen beantwoorden. Toch nog differentiatie dus! Aan het slot komt er een formatieve toets die de leerlingen in de les maken. Ik kan ze gelijk feedback geven. Bij het scrummen hoort een pre-test en een post-test die de leerlingen digitaal invullen. In het begin (6 oktober) hebben 30 leerlingen deze test gedaan. Hopelijk vullen ze ook de post-test in.

Al met al zijn we dus 2 maanden bezig geweest met het scrummen in H4. Het was ook voor mij een leerzaam proces. Scrummen in H4 is wel een ander verhaal dan in V5 en H5 waar ik vorig jaar ervaring opdeed. De leerlingen in H4 hebben moeite met het zich houden aan de ceremonies. Ik kwam daar te laat achter. Ze moeten goed snappen waar die voor zijn en ik moet strakker toezien op het naleven ervan. Er zijn ook leerlingen van wie ik geen formatieve toetsen heb gezien. Dat had eigenlijk niet mogen gebeuren. Een heel uur zelf werken is te lang, dat moet ik onderbreken met iets klassikaals. De scrummaster had ik beter kunnen ondersteunen. Nu was hun rol soms te onduidelijk. Ik heb ook mooie dingen gezien, teams die goed samenwerkten, die op schema lagen die het scrumborg goed bijhielden. Er waren leerlingen die mij elke vragen stelden of elkaar uitleg gaven. Ik heb ook duidelijke gezien welke leerlingen wel werken en welke niet. In één van de groepen zitten veel leerlingen die het schooljaar slecht begonnen zijn. Ik heb niet de illusie dat ze in een niet scrum les wel zouden werken. Er zijn nu eenmaal leerlingen voor wie op dit moment nog niets goed werkt. Hopelijk lukt het hen in de loop van het jaar beter.

Na de kerstvakantie komt er in V6 een lessenreeks met scrum. De voorbereiding hierop ben ik al begonnen (samen met een collega uit Amersfoort). In Havo4 wil ik het dit jaar nog een keer doen, maar dan later in het schooljaar.

EINDE

tekst Gerrit Gierman, cartoon Loko cartoons

 

Do the Retro (gastblog Gera Bosch)

Retro Zeilboot compressor

Gera Bosch werkte tijdens het schrijven van deze blog als docent op ROC Landstede

Wellicht krijg je nu het beeld van een bruin-geel behang op je netvlies? Of klinkt nu het nummer ‘Do the Hustle’ van McCoy je in de oren? Nee, we hebben het hier over een belangrijk onderdeel uit de Scrum-methode: de Retrospective. Bij de Retro blik je samen terug over hoe je hebt gewerkt in je team de afgelopen Sprint. Oftewel: watskeburt? De Retro geeft je inzicht en vertrouwen voor een volgende samenwerking en aanpak. Dit terugblikken over het hoe kan op diverse manieren. Twee waar je fijne energie van krijgt heb ik voor jou geselecteerd.

1. Ren je rot. Maak in een grote ruimte twee ver uiteen liggende punten: Eens en Oneens. Laat je teamgenoten doormiddel van stellingen hun keuze maken. Eens of Oneens? Ren naar je plek van keuze. Een Retro waarbij je conditie ook aandacht krijgt.

2. Zeilboot. Visualiseer op een groot vel papier een zeilboot met de wind in de zeilen en het anker op de bodem. In de verte zijn er rotsen te zien. Vraag je teamgenoten: wat geeft de boot vaart? Wat houdt de boot tegen? De groep geeft antwoorden door post-its met een korte opmerking op de juiste plek te positioneren. Bij esthetische/ energieke zeilboten zou ik ervoor kiezen deze een mooi plekje te geven in de werkruimte als reminder voor een mooie workflow.

In het boek Scrum voor Dummies staan er nog veel meer: de Fishbowl, Happiness metric, Remember the Future. Wekken deze titels bij u ook enige nieuwsgierigheid? Ons team, Media Academy van ROC Landstede in Zwolle, kwam op het spontane idee de Talking Stick te gebruiken tijdens de Retro. Effect: je voelt rust wanneer je de stick in je hand krijgt en volledige aandacht van je teamgenoten.

Do the Retro vooral op een actieve en inspirerende manier. Zo krijgt een ieder zin in de volgende cyclus van Scrum. Retromuziek op de achtergrond is altijd een aanrader! (tekst en tekening Gera Bosch)

Maar ik kan al beter ...

vinger compressor

Aan het begin van de vijfde bijeenkomst van de vervolgtraining in Utrecht kwam Mieke Lucassen, biologiedocente van het Fioretti College te Veghel met een grote grijns op haar gezicht binnen. Glimmend vertelde ze dat ze een bijzonder mooi moment wilde vertellen en dat ze erg trots was.
Eenmaal met de training begonnen gaf ik haar als laatste het woord bij het onderdeel ‘Mooie Momenten’ .
'Ik heb een bijzonder mooi moment meegemaakt in klas 2 van het VMBO bij ons op school. Ik had met hen de oefening ‘Ik kan nog niet zo goed … maar ik kan al beter…’ * gedaan. Elke week laat ik ze dat in de laatste les opnieuw doen om hen bewust te maken van hun persoonlijke ontwikkeling. Nu is er een groepje waarin een jongetje, een ontzettende wijsneus zit. Hij corrigeert altijd zijn medeleerlingen en gaat daarbij staan met een vingertje omhoog en spreekt de anderen dan bestraffend toe. Zijn teamleden hebben hem daar op aangesproken. En bij de laatste keer dat we dit oefeningetje deden, zei hij: Ik kan nog niet zo goed mijn vingertje omlaag laten, maar ik kan al beter op een andere manier dingen tegen het team zeggen! Het team bevestigde dat en hij glom van trots.'
En dat deed Mieke ook.

* Deze oefening doen we in het kader van de Kaizentraining, een serie van 5 korte lessen over het ontwikkelen van een groeimindset, feedback geven (positief en negatief), oplossingsgericht handelen en eigen doelen stellen. De oefening gaat als volgt: de leerling die de beurt krijgt zegt zittend ‘Ik kan nog niet zo goed ...’ en al staande zegt hij, ‘maar ik kan al beter …’